കേരളത്തിലെ ഹിന്ദുക്കൾക്ക് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ദിവസമാണ് കർക്കടക വാവ്. കർക്കടക മാസത്തിലെ അമാവാസി (കറുത്ത വാവ്) ദിവസമാണ് ഇത് ആചരിക്കുന്നത് . പിതൃക്കളെ സ്മരിക്കുന്നതിനും അവരുടെ ആത്മശാന്തിക്കായി ബലിതർപ്പണം നടത്തുന്നതിനും ഈ ദിവസം പ്രാധാന്യമുള്ളതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു . പുഴയുടേയും കടലിന്റേയും തീരങ്ങളിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിലും സ്നാനഘട്ടങ്ങളിലും വിശ്വാസികൾ ഒത്തുചേർന്ന് പിതൃക്കൾക്ക് ശ്രാദ്ധമൂട്ടുന്നു .
പ്രാധാന്യവും വിശ്വാസങ്ങളും
കർക്കടക വാവ് ദിനത്തിൽ ചെയ്യുന്ന ബലിതർപ്പണത്തിലൂടെ പിതൃക്കളുടെ ആത്മാവിന് മോക്ഷം ലഭിക്കുമെന്നാണ് പ്രധാന വിശ്വാസം . ഭൂമിയിലെ ഒരു വർഷം പിതൃക്കൾക്ക് ഒരു ദിവസത്തിന് തുല്യമാണെന്നും, പിതൃക്കൾക്ക് പ്രാധാന്യമുള്ള ദക്ഷിണായനത്തിലെ ആദ്യത്തെ അമാവാസിയാണ് കർക്കടകത്തിലേത് എന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു . അതിനാൽ ഈ ദിവസം അർപ്പിക്കുന്ന ബലി പിതൃക്കൾക്ക് ഏറെ പ്രിയപ്പെട്ടതായി മാറുന്നു . ഈ ദിവസത്തെ ശ്രാദ്ധം പിതൃക്കൾക്ക് ഒരു വർഷം മുഴുവൻ അനുഭവപ്പെടുമെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട് . പിതൃപ്രീതിയിലൂടെ കുടുംബത്തിൽ ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയും ഉണ്ടാകുമെന്നും തലമുറകളുടെ ക്ഷേമത്തിന് ഇത് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു .
ഈ ആചാരത്തിന് ജ്യോതിശാസ്ത്രപരമായ പ്രസക്തിയുമുണ്ട്. സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, ഭൂമി എന്നിവ ഏതാണ്ട് ഒരേ നേർരേഖയിൽ വരുന്ന സമയമാണ് അമാവാസി. ഈ സമയത്ത് പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഊർജ്ജമാറ്റങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ സൂക്ഷ്മശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും സ്വാധീനിക്കുമെന്നും, ആത്മീയ സാധനകൾക്ക് ഇത് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ സമയമാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു .
ചടങ്ങുകളും ആചാരങ്ങളും
ബലിതർപ്പണത്തിന് തലേദിവസം മുതൽ വിശ്വാസികൾ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. ഇതിനെ ‘ഒരിക്കൽ’ എന്ന് പറയുന്നു . ഈ ദിവസം ഒരു നേരം മാത്രമേ അരി ആഹാരം കഴിക്കുകയുള്ളൂ. മത്സ്യ-മാംസാഹാരങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കും . വാവ് ദിവസം പുലർച്ചെ കുളിച്ച് ഈറനണിഞ്ഞ്, പുഴയുടെയോ കടലിന്റെയോ തീരത്ത് പിതൃക്കളെ സങ്കൽപ്പിച്ച് ബലിയിടുന്നു .
ബലിയിടുന്നതിനായി വാഴയിലയിൽ എള്ള്, പൂക്കൾ, ദർഭപ്പുല്ല്, ഉണക്കലരി അല്ലെങ്കിൽ വേവിച്ച ചോറ്, വെള്ളം എന്നിവയാണ് പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുന്നത് . പൂജാരിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ചടങ്ങുകൾ നടത്തുന്നു. ബലിയിട്ട ശേഷം പിതൃക്കൾക്ക് സമർപ്പിച്ച പിണ്ഡം പുഴയിലോ കടലിലോ ഒഴുക്കുന്നു . അതിനുശേഷം കാക്കയ്ക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്നതും ഈ ആചാരത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് .
ചരിത്രവും പുരാവൃത്തവും
കർക്കടക വാവ് ബലിയുടെ ചരിത്രത്തിന് പരശുരാമനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു ഐതിഹ്യമുണ്ട്. ക്ഷത്രിയരെ നിഗ്രഹിച്ച പാപം തീർക്കാനും മരിച്ചവരുടെ ആത്മാക്കൾക്ക് മോക്ഷം നൽകാനുമായി പരശുരാമൻ നിളാ നദിയുടെ തീരത്ത് ബലിതർപ്പണം നടത്തി എന്നാണ് വിശ്വാസം . ഇതാണ് പിതൃക്കൾക്കുവേണ്ടിയുള്ള ബലിതർപ്പണത്തിന്റെ തുടക്കമായി പലരും കാണുന്നത്.
പണ്ടുകാലത്ത് കർക്കടക മാസം ‘പഞ്ഞമാസം’ എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. കനത്ത മഴയും ദാരിദ്ര്യവും കാരണം ദുരിതപൂർണ്ണമായ ഈ കാലം പ്രാർത്ഥനകൾക്കും ആത്മീയ കാര്യങ്ങൾക്കുമായി മാറ്റിവച്ചിരുന്നു . കാലക്രമേണ, കർക്കടകത്തിലെ ദുരിതങ്ങൾ മാറി, ഈ മാസം ആത്മീയവും ശാരീരികവുമായ നവോന്മേഷത്തിനുള്ള കാലമായി മാറി .