വിഎസ് അച്യുതാനന്ദൻ (വി.എസ്.) കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ അഴിമതി വിരുദ്ധ പോരാളിയും ജനപക്ഷ നേതാവുമാണ്. ഏതാണ്ട് ഒറ്റയ്ക്ക് അധ്യാപനമില്ലാതെ വലിയ രാഷ്ട്രീയ നേതാവായ വ്യക്തിത്വം, കേരളത്തിന്റെ സാധാരണ മനുഷ്യർക്കിടയിൽ അദ്ദേഹം സ്വന്തമാക്കിയ സ്നേഹത്തിന് തെളിവാണ്.

ബാല്യകാലം:
- വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ ജനിച്ചത് 1923 ഒക്ടോബർ 20-നാണ്, ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ആലപ്പാട് എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ്.
- ബാല്യകാലത്തു തന്നെ മാതാപിതാക്കളെ നഷ്ടപ്പെട്ടു. ആറു വയസ്സിൽ അനാഥനായി വളർന്നു.
- വായനയും സ്വന്തം പരിശ്രമവുമായാണ് വിജ്ഞാനമാർജ്ജനം. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പോലും നിഷേധിക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം സ്വയം പഠിച്ചുകൊണ്ട് ജീവിതത്തിൽ മുന്നേറി.

സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തനം:
- 15 വയസ്സിൽ തന്നെ സാമൂഹ്യപ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. കർഷക, തൊഴിലാളി സമരങ്ങളിൽ പ്രവർത്തനം തുടർന്നു.
- പുനലൂർ പേപ്പർ മില്ലിൽ ജോലി ചെയ്തു.
- 1940കളിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിലേക്ക് കാൽവച്ചു.
- 1946-ലെ പെരുനാട് സമരം അടക്കം നിരവധി കർഷക സമരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു.
രാഷ്ട്രീയ ഉന്നതികൾ:
- CPIM എന്ന പാർട്ടിയുടെ രൂപീകരണത്തിന് ശേഷം അതിന്റെ സെക്രട്ടേറിയറ്റ് ചേരുകയും പിന്നീട് പോളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗമാകുകയും ചെയ്തു.
- 1964-ൽ നടന്ന പാർട്ടി വിഭജനത്തിൽ CPI(M) രൂപീകരണത്തിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചു.
- 1967-ൽ ആദ്യമായി നിയമസഭയിൽ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
- തൊഴിലാളി സംഘടനയായ CITU-യുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചു.

മുഖ്യമന്ത്രി (2006-2011):
- 2006-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫ് വൻ വിജയത്തോടെ അധികാരത്തിലെത്തുമ്പോൾ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം ഏറ്റെടുത്തു.
- ഭൂമാഫിയക്കെതിരെ ശക്തമായ നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു, “മാവോയിസ്റ്റുകൾക്കും മാഫിയക്കുമുള്ള ഭീഷണി” എന്ന വിശേഷണവുമായി പ്രസിദ്ധരായി.
- മുഖ്യമന്ത്രി ആയി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ:
- അനധികൃത ഭൂമി പിടിച്ചെടുക്കൽ
- മർച്ച് 7 ഭൂമി വീണ്ടെടുക്കൽ, മൂവാറ്റുപുഴ വൈദികന്റെ ഭൂമി, മംഗളാപുരം അങ്ങാടി ഭൂമി
- ഇൻഫോപാർക്ക്, സ്മാർട്ട് സിറ്റി പദ്ധതി തുടങ്ങിയവയുടെ തുടക്കം
- വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലും ഭേദഗതികൾ നടത്തി
- “വികസനവും ആനുകൂല്യവുമുള്ള ശുദ്ധ ഭരണകൂടം” എന്നതിനാണ് വി.എസ്. ഭരണകാലം പ്രശസ്തമായത്.
അംഗീകാരങ്ങൾ:
- മലയാളിയുടെ ആത്മാഭിമാന പ്രതീകം ആയി മാറി.
- നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങളും അംഗീകാരങ്ങളും നേടി.
- സ്വച്ഛനായ നേതാവിന്റെ മാതൃക എന്ന നിലയിൽ രാജ്യത്താകമാനം പ്രശസ്തി നേടി.
കുടുംബം:
- പത്നി: വസുമതിയമ്മ
- മകൻ: വി എ അരുൺകുമാർ (ശാസ്ത്രജ്ഞൻ, VSSC)
- സ്വകാര്യ ജീവിതത്തിൽ വളരെ ലളിതൻ, സമ്പന്നതയില്ലാതെയുള്ള ജീവിതം.

സമാപനം:
വി.എസ് അച്യുതാനന്ദൻ ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവ് മാത്രമല്ല, ഒരു സത്യസന്ധതയുടെ പ്രതീകവും, കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ ഉദാഹരണവുമാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം വരുമാനത്തോടും വിദ്യാഭ്യാസത്തോടും ബന്ധമില്ലാതെ ഉയർന്ന ജീവിത നേട്ടങ്ങളിലേക്കു എത്താവുന്നതിന്റെ പാഠപുസ്തകമാണ്.