ഐ.ടി.ആർ ഫയലിംഗ്: ഓഹരി, മ്യൂച്വൽ ഫണ്ട് നേട്ടങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ

ഓഹരി വിപണി, ഇക്വിറ്റി മ്യൂച്വൽ ഫണ്ടുകൾ എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ലാഭം ആദായ നികുതി റിട്ടേൺ (ITR) സമർപ്പിക്കുമ്പോൾ കൃത്യമായി വെളിപ്പെടുത്തേണ്ടത് നിർണായകമാണ്. മുൻ വർഷങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ആദായനികുതി വകുപ്പ് ഇത്തരം ഇടപാടുകൾ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. ബ്രോക്കർമാർ, ഫണ്ട് ഹൗസുകൾ, രജിസ്ട്രാർമാർ എന്നിവരിൽ നിന്നെല്ലാം നികുതി വകുപ്പിന് വിവരങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നതിനാൽ, ഇടപാടുകൾ മറച്ചുവെക്കുന്നത് നോട്ടീസ് ലഭിക്കുന്നതിനും പിഴ അടയ്ക്കേണ്ടി വരുന്നതിനും കാരണമാകും.

മൂലധന നേട്ടം (Capital Gains) തിരിച്ചറിയാം

ഓഹരി, മ്യൂച്വൽ ഫണ്ട് യൂണിറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ മൂലധന ആസ്തികൾ വിൽക്കുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന ലാഭത്തെയാണ് മൂലധന നേട്ടം എന്ന് പറയുന്നത്. ഇത് രണ്ട് തരത്തിലുണ്ട്:

1. ഹ്രസ്വകാല മൂലധന നേട്ടം (Short-Term Capital Gains – STCG): ഓഹരികളോ ഇക്വിറ്റി മ്യൂച്വൽ ഫണ്ടുകളോ വാങ്ങി 12 മാസത്തിനുള്ളിൽ (ഒരു വർഷം) വിൽക്കുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന ലാഭമാണിത്. 2024 ജൂലായ് 23 മുതൽ ഇത്തരം നേട്ടങ്ങൾക്ക് 20% ആണ് നികുതി നൽകേണ്ടത്. ഇതിനുമുൻപ് ഇത് 15% ആയിരുന്നു.
2. ദീർഘകാല മൂലധന നേട്ടം (Long-Term Capital Gains – LTCG): 12 മാസത്തിൽ കൂടുതൽ കൈവശം വെച്ച ശേഷം ഓഹരികളോ ഇക്വിറ്റി ഫണ്ടുകളോ വിൽക്കുമ്പോഴുള്ള ലാഭമാണിത്. ഒരു സാമ്പത്തിക വർഷം 1.25 ലക്ഷം രൂപ വരെയുള്ള ദീർഘകാല മൂലധന നേട്ടത്തിന് നികുതിയില്ല. ഈ പരിധിക്ക് മുകളിലുള്ള തുകയ്ക്ക് 12.5% ആണ് നികുതി. (മുൻപ് ഇത് യഥാക്രമം 1 ലക്ഷം രൂപയും 10% നികുതിയും ആയിരുന്നു).

റിട്ടേണിൽ എങ്ങനെ രേഖപ്പെടുത്താം?

• മൂലധന നേട്ടങ്ങൾ ഐ.ടി.ആറിലെ ‘ഷെഡ്യൂൾ സി.ജി’ (Schedule CG) എന്ന ഭാഗത്താണ് വിശദമായി പൂരിപ്പിക്കേണ്ടത്.
• ഓരോ വിൽപ്പനയും (വാങ്ങിയ തീയതി, വിറ്റ തീയതി, വിൽപ്പന വില, വാങ്ങിയ വില, ലാഭം/നഷ്ടം) ഇവിടെ தனித்தனியாக കാണിക്കണം.
• നിങ്ങളുടെ പക്കലുള്ള കണക്കുകൾ ബ്രോക്കർ നൽകുന്ന ക്യാപിറ്റൽ ഗെയിൻ സ്റ്റേറ്റ്മെന്റ്, ഫോം 26AS, വാർഷിക വിവര സ്റ്റേറ്റ്മെന്റ് (AIS) എന്നിവയുമായി ഒത്തുനോക്കി ഒരു പൊരുത്തക്കേടും ഇല്ലെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തണം.

ഏത് ഐ.ടി.ആർ ഫോം ഉപയോഗിക്കണം?

നിങ്ങളുടെ വരുമാന സ്രോതസ്സുകൾ അനുസരിച്ച് ശരിയായ ഐ.ടി.ആർ ഫോം തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്.

• ഐ.ടി.ആർ-1 (സഹജ്): ശമ്പളം, ഒരു വീട്, മറ്റ് സ്രോതസ്സുകൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് മാത്രം വരുമാനമുള്ളവർക്കാണ് ഈ ഫോം. മൂലധന നേട്ടം ഉള്ളവർക്ക് സാധാരണയായി ഈ ഫോം ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ല. കഴിഞ്ഞ സാമ്പത്തിക വർഷം നിങ്ങളുടെ ദീർഘകാല മൂലധന നേട്ടം 1.25 ലക്ഷം രൂപയിൽ താഴെയാണെങ്കിൽ മാത്രം ഇത് പരിഗണിക്കാം. എന്നാൽ ഹ്രസ്വകാല മൂലധന നേട്ടം ഉണ്ടെങ്കിൽ ഈ ഫോം ഉപയോഗിക്കരുത്.
• ഐ.ടി.ആർ-2: ശമ്പള വരുമാനത്തിനൊപ്പം മൂലധന നേട്ടം ഉള്ള, എന്നാൽ ബിസിനസ്/പ്രൊഫഷണൽ വരുമാനം ഇല്ലാത്ത വ്യക്തികൾക്ക് ഈ ഫോമാണ് ഏറ്റവും അനുയോജ്യം. ഓഹരി, മ്യൂച്വൽ ഫണ്ട്, വസ്തു വിൽപ്പന എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള എല്ലാ നേട്ടങ്ങളും ഇതിൽ കാണിക്കാം.
• ഐ.ടി.ആർ-3: ബിസിനസിൽ നിന്നോ പ്രൊഫഷനിൽ നിന്നോ വരുമാനമുള്ളവരാണ് ഈ ഫോം തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടത്. മൂലധന നേട്ടങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ വരുമാനങ്ങളും ഇതിൽ രേഖപ്പെടുത്താം.

ഓഹരികൾ തിരികെ വാങ്ങുമ്പോൾ (Share Buyback) കമ്പനി നികുതി അടയ്ക്കുന്നതിനാൽ അതിൽ നിന്നുള്ള വരുമാനം നിക്ഷേപകന് നികുതി വിമുക്തമാണ്. എന്നാൽ, വസ്തു വിൽപ്പന പോലുള്ള മറ്റ് മൂലധന നേട്ടങ്ങളും റിട്ടേണിൽ കൃത്യമായി കാണിക്കേണ്ടതുണ്ട്.